Wymień swój suport Shimano na TOKEN Ninja ;-) - garść informacji na temat suportów Press-fit Shimano

    Czy i dlaczego powinniśmy natychmiast wymienić suport Shimano? Czy Shimano musi trzeszczeć? Jakie aktualnie są modele suportów Shimano dostępne na rynku? Czym zastąpić i dlaczego warto, aby był to suport TOKEN ?
    Garść informacji na temat suportów Shimano jakie udało nam się znaleźć w sieci. Być może dla niektórych okażą się przydatne. :-)

1. Czym jest suport Press-Fit?

2. Przegląd wciskanych suportów Shimano

    Shimano jest prawdopodobnie największym producentem suportów PressFit. Oferta jest zarazem bardzo bogata jeśli chodzi o modele ale skromna jeśli chodzi o standardy obecne w dzisiejszych rowerach
      Shimano głównie skupiło się na rozmiarach mufy w ramie wynoszącym 41mm o raz swoim standardzie osi w korbach (czyli 24mm).

ROWERY SZOSOWE/Gravel  (mufa o średnicy 41mm szerokości 86,5mm)

W tym przypadku Shimano oferuje modele podzielone wg grup napędowych jakie ma w swojej ofercie. Są to
SM-BB92-41B (DURA-ACE) - Najwyższa klasa, segment profesjonalny
SM-BB72-41B (Ultegra / 105) - Zaawansowana klasa amatorska, segment średni-premium
BB-RS500-PB (TIAGRA/GRX) - Klasa średnia, segment masowy, specjalizacja gravel

ROWERY MTB  (mufa o średnicy 41mm szerokości 89.5mm lub 92mm) (Press-Fit BB92

SM-BB94-41A (XTR) – najwyższy model MTB Shimano
BB-MT800-PA (XT)  - klasa zaawansowana, segment MTB
BB-MT500-PA (DEORE) - klasa zaawansowana, segment MTB
SM-BB71-41A – (Saint) – prócz wersji BB92 jest szersza wersja 104,5 i 107 mm

Starsza wersja suportu Shimano ale dostępna jeszcze w sklepach to:
SM-BB71-41B (DEORE - MTB Press-Fit)

3. STANDARDY I PARAMETRY TECHNICZNE PRESS-FIT SHIMANO

W sumie mamy dwa

1. Szososa / Gravel BB86 (Press-Fit 41/24)

Parametry:

• Szerokość mufy: 86.5mm (szosa) - standard road

• Średnica wewnętrzna: 41mm

• Średnica osi: 24mm (Hollowtech II)

• Przeznaczenie: Rowery szosowe, gravel, bike packing

Charakterystyka:

• Najbardziej rozpowszechniony standard wśród nowoczesnych rowerów szosowych

• Około 2/3 nowych rowerów szosowych (2025) używa tego standardu

• Pozwala na optymalizację wagi i sztywności ramy

• Mufa jest szersza niż niż tradycyjny BSA (86.5mm vs 68-73mm)

2. BB92 (Press-Fit 41/24 - MTB)

Parametry:

• Szerokość mufy: 89.5mm lub 92mm (MTB)

• Średnica wewnętrzna: 41mm

• Średnica osi: 24mm (Hollowtech II)

• Przeznaczenie: Rowery górskie (MTB), enduro, cross-country

Charakterystyka:

• Analogiczny do BB86, ale z szerszą mufą dedykowaną dla MTB

• Szerokość 92mm pozwala na szersze rozstawienie napedu

• Zapewnia większą sztywność w okolicach suportu

• Wersja 89.5mm kompatybilna ze starszymi ramami

    I w zasadzie tyle jeśli chodzi o wspierane standardy przez Shimano. Producent ten ograniczył się tylko do tych dwóch standardów. (oczywiście prócz BSA). Jeśli mamy ramę w innym niż powyższe standardzie musimy szukać suportów wśród innych producentów  - oczywiście większość z nich znajdziecie w ofercie TOKEN.

4. BUDOWA TECHNICZNA SUPORTÓW PRESS-FIT SHIMANO

Wizualnie są one niemal identyczne.  Różnią się ukrytymi detalami. W zależności od modelu mamy różnice w łożyskach oraz uszczelnieniu.

Suport Pressfit Shimano składa się z dwóch misek :
├─ Kompozytowa obudowa (fiber-reinforced polymer)
├─ Stalowe łożysko kulkowe (cartridge bearing)
├─ System uszczelnienia (O-ring + gumowa osłona)
├─ Zewnętrzna krawędź zaburzająca
└─ Średnica 41mm
Połączone ze sobą tulejką stanowiącą element centralny
├─ Wewnętrzna osłonka (inner cover/sleeve)
├─ O-ringi gumowe
└─ Czasem spacer do regulacji szerokości

Materiały jakie są zastosowane w suportach Shimano :

Obudowa miski

• Material: Włókno sztuczne wzmocnione żywicą (fiber-reinforced polymer/high pressure resin)

• Funkcja: Zmniejszenie wagi, redukcja trzeszczenia metal-metal

• Wady: Mniejsza sztywność niż aluminium, możliwość pęknięcia przy niewłaściwym montażu

• Zalety: Niższa waga, lepsze tłumienie wibracji, łatwiejszy montaż (mniej ryzyka zniszczenia ramy)

Łożyska
Typ: Stalowe kartridżowe (cartridge bearings - standard 6805) w modelach wyższych jakość łożyska jest zdecydowanie lepsza)
Średnica wewnętrzna: 25mm (kompatybilna z 24mm osią Hollowtech II dzięki nylonom spacers) W łożysku zastosowany jest plastikowy adapter zmniejszający średnice z 25mm do 14mm. Ma to wady i zalety. Zaletą jest fakt iż plastik jest delikatniejszy dla osi korby. Jednak podstawowa wada to częste uszkodzenia mechaniczne tego plastiku, powstające luzy są też przyczyna trzasków. Zdecydowana większość innych producentów stosuje łożyska o średnicy dokładnie takiej jak średnica korby.
Uszczelnienie: Standardowe gumowe osłony

System Uszczelnienia

• O-ringi: Gumowe pierścienie (main seals)

• Osłonki gumowe: Wokół łożysk

• Pokrycie wewnętrzne: Dodatkowa warstwa ochrony w modelach premium

• Efekt: Poprawa ochrony przed kurzem i wodą w porównaniu do starszych systemów

Ważna uwaga: Tolerancja wynosi zaledwie 0.1-0.2mm. Jest to jedna z kluczowych przyczyn problemów z trzeszczeniem - na poziomie ramy wiele producentów nie trzyma tej tolerancji, co prowadzi do luzu między kubkiem a ramą.
 

5  ZALETY SUPORTÓW PRESS-FIT SHIMANO

Zalety Techniczne

a)  Zmniejszona waga

• Press-Fit BB86: ~70g (vs ~90-100g dla gwintowanego BSA)

• Oszczędność ~20-30g na suporcie

• W nowoczesnych rowerach każdy gram się liczy

b)  Zwiększona sztywność ramy

• Brak gwintu = bardziej sztywne połączenie (tak twierdzi Shimano 😊)

• Szersza mufa (86.5mm vs 68mm) = większa sztywność 

• Rezultat: Lepsza transmisja sił przy pedałowaniu

c)  Lepsza dystrybucja sił

• Inboard bearing system (łożyska wewnatrz)

• Szerszej rozmieszczenie sił

• Mniejsze obciążenie na оś

d) Optymalizacja projektowania ramy

• Możliwość szerszej mufy (86.5mm zamiast 68-73mm)

• Pozwala na szersze rozstawienie napedu (boost spacing MTB)

• Daje projektantom rama większą elastyczność

e) Kompatybilność z ramami kompozytowymi

• Carbon fiber nie toleruje gwintowania

• Press-Fit eliminuje konieczność wkładek metalowych

• Upraszcza produckcję ram z karbonu

Zalety Praktyczne

1. Prostszy montaż (teoretycznie)

• Nie wymaga starannie wykonanego gwintu

• Nie ma ryzyka uszkodzenia gwintu

2.  Uniwersalność

• Jedna szerokość mufy dla większości aplikacji (86.5mm road)

• Uproszczone projektowanie ramy

6.  WADY I OGRANICZENIA SUPORTÓW PRESS-FIT SHIMANO

Problemy Techniczne Press-Fit

a) Krytyczne: Problem z tolerancjami
Opis: Press-Fit opiera się na bardzo wąskich tolerancjach (±0.1-0.2mm). To jest zdecydowanie poza standardowymi tolerancjami produkcyjnymi dla rowerów masowych.

Konsekwencje:

• Wiele ram jest poza specyfikacją fabryki

• Luz między miską a ramą prowadzi do trzeszczenia

• Luz powoduje mikroskopijne ruchy (0.5-1mm mogą być wystarczające)

• Te ruchy generują trzeszczące dźwięki charakterystyczne dla press-fit

Skala problemu: Szacuje się, że 30-50% rowerów z press-fitem doświadcza trzeszczenia w ciągu 6-12 miesięcy użytkowania.

b) Trudny serwis i wymiana

• Niezbędna specjalistyczna prasy do łożysk

• Wymiana łożysk w plastikowej misce jest trudna do wykonania w domowych warunkach

• Dostęp do łożyska nie jest tak prosty jak np. w suportach TOKEN. Często uszkodzeniu ulega plastikowy adapter zmniejszający średnice do 24mm

c) Częste przypadki luzu miski w ramie

Mechanizm: Gdy kubek posiada luz w mufie, może się przesuwać w boki podczas mocnego pedałowania.

Efekty:

• Przesuwanie się miski rozbija mufę ramy (owalizacja)

• Ewentualnie niemożność montażu nowego suportu

• W ekstremalnych przypadkach: potrzeba wymiany ramy

d) Problem z trwałością misek/wytarciami

Wyjaśnienie: Materiał polimerowy misek nie jest tak twardy jak metal. Przy wprasowywaniu w ramie może dojść do:

• Mikro-uszkodzeń powierzchni

• Draśnięć

• Zmniejszenia precyzji dopasowania

Rezultat: Kubek nie siedzi idealnie, powstaje luz.

Problemy Praktyczne - Trzeszczenie (Creaking)

a) Trzeszczenie - to główny problem Press-Fit Shimano

Przyczyny:

1. Luz między miską a ramą (najczęstsza - 70% przypadków)

2. Brud/kurz między miską a ramą

3. Woda wtłoczona w wnętrze suportu

4. Zastosowanie ramy o niskiej tolerancji mufy

Symptomy:

• Trzeszczący dźwięk synchronizowany z obrotami korby

• Pojawia się przy dużych obciążeniach

• Może być nierytmiczny

Rozwiązania:

• Uniwersalne: czyszczenie, demontaż, aplikacja specjalnych past (Loctite 609), ponowny montaż

• Najlepsze: Wymiana na suport TOKEN Ninja (BB841T-41)

• Ostateczne: Wymiana, regeneracja całej ramy (jeśli mufa jest bardzo zniszczona)

 Brak możliwości serwisu bez całkowitego demontażu

Problemy Materiałowe

Materiał polimerowy nie wytrzymuje wielokrotnego montażu

Fakt: Producenci rowerów często instruują: "Press-fit nie powinny być ponownie montowane."
Wyjaśnienie: Podczas demontażu kubek ulega deformacji. Przy ponownym montażu nie będzie dokładnie pasował.

W przypadku zmiany suportu Shimano na suport TOKEN NINJA (BB841T-41) często przegląd, serwis, wymiana łożysk jest możliwy bez demontażu suportu z ramy. Co ma ogromne znaczenie przy dzisiejszych delikatnych najczęściej karbonowych ramach

KILKA PORAD SERWISOWYCH dla suportów Pressfit Shimano

MONTAŻ, DEMONTAŻ I SERWIS SUPORTÓW PRESS-FIT

Wymagane Narzędzia

1. Wybijak do demontażu misek (np. park-tool BBT-90.3 lub podobne)

   • Precyzyjny demontaż miskek

   • Niezbędny do bezpiecznego wyjęcia ich z ramy

2. Praska do montażu misek

• Jest bardzo duży wybór tego typu narzędzi na rynku

• adaptery muszą mieć właściwy rozmiar (BB86/BB92)

3. Zamiast zwykłego smaru można zastosować  klej Loctite 609

• Zapobiega poruszaniu się miski

• Zapobiega trzeszczeniu

4. Narzędzia pomocnicze:

• Izopropylowy alkohol do czyszczenia

• Czysty papier/ściereczki

• Smar rowerowy

• Wkrętak (do uszczelnienia wewnętrznego)

 Procedura Montażu (Skrócona)

Ostrzeżenie: To jest procedura serwisowa. Jeśli nie czujemy się na siłach zdecydowanie rekomendujemy profesjonalny serwis!

KROK 1: PRZYGOTOWANIE
- Odkręcić i wyjąć korbę 
- demontaż starego suportu (ostrożnie !! – nigdy nie wiem czy wcześniej nie został zastosowany wcześniej jakiś mocny klej)
- Wyczyścić mufę z brudu i lakieru (jeśli trzeba)

KROK 2: CZYSZCZENIE
- Przemyć izopropylowym alkoholem
- Osuszyć całkowicie
- Czekać na całkowite wyschniecie

KROK 3: Przygotowanie mufy
- Nałożyć Loctite 609 wokół otworów (nie na miskę suportu)
- Cienka, równomierna warstwa

KROK 4: MONTAŻ misek suportu
- Umieścić odpowiedni adapter na prasce
- Wsunąć miskę centralnie (zwracać uwagę aby było równo)